Grove motoriek
Wat is motoriek?
De 4ST (ook bekend als 4S-test en 4S-sen) meet de motoriek van kinderen aan de hand van vier vaardigheden: Springen-kracht (locomotie), Stuiten (objectmanipulatie), Stilstaan (balans) en Springen-coördinatie. Per vaardigheid voert het kind oefeningen uit met een oplopende moeilijkheidsgraad, gekoppeld aan leeftijdsniveaus. De test is wetenschappelijk gevalideerd door het lectoraat Bewegingswetenschappen van de Hogeschool van Amsterdam en ontwikkeld in samenwerking met Wim van Gelder en Hans Stroes.
Waarom is grove motoriek belangrijk?
Motoriek is het fundament van alle beweging. Lopen, rennen, springen, klimmen, fietsen, zwemmen: het zijn vaardigheden die kinderen nodig hebben om te zich te kunnen ontwikkelen en mee te doen, zowel op school als daarbuiten. Een goede grove motoriek is bovendien de basis voor andere ontwikkelgebieden. Kinderen die motorisch sterk zijn, bewegen met meer zelfvertrouwen, doen makkelijker mee bij sport en spel en hebben meer plezier in bewegen.
Wat zijn de risico's van een achterstand?
Kinderen met een grofmotorische achterstand worden vaak als laatste gekozen bij sport, trekken zich terug uit beweegsituaties en ontwikkelen minder plezier in bewegen. Dat leidt tot minder beweging, wat de achterstand verder vergroot. Op de langere termijn kan dit resulteren in een inactieve leefstijl, overgewicht, verminderd zelfvertrouwen en sociale uitsluiting. Hoe langer een achterstand onopgemerkt blijft, hoe moeilijker het wordt om die in te halen.
Hoe meet je de motoriek van kinderen?
Grove motoriek bij kinderen meet je door gestandaardiseerde testen af te nemen die specifieke bewegingsvaardigheden beoordelen, stuiten, balanceren en hinkelen. De 4S-test (4ST) is de meestgebruikte veelgebruikte, wetenschappelijk gevalideerde methode voor kinderen in het basisonderwijs.
Wil je snel een eerste beeld van een hele klas? Dan is de hinkeltest een laagdrempelig startpunt. Kinderen hinkelen op één been over een vaste afstand. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook. Maar wat je ziet zegt veel. Binnen één lesuur heb je een eerste beeld van alle leerlingen.
Wat doe je met de uitkomsten?
Per kind krijg je een score op de vaardigheden die je test. Over de tijd krijg je inzicht in hoe een kind zich motorisch ontwikkelt. Op groeps- en school- gemeenteniveau zie je analyses waarmee je jouw aanpak en beleid kunt verbeteren.
Op basis van die inzichten kun je gericht bijsturen. Je past lesprogramma's en groepsindelingen aan op wat je ziet, zodat elk kind op het juiste niveau wordt uitgedaagd. Je voert gerichte gesprekken met andere professionals en ouders, met concrete data als basis. En je geeft ouders gerichte oefeningen mee die ze thuis met hun kind kunnen doen, zodat de ondersteuning niet stopt bij de schooldeur.
Wie kan de motoriektest afnemen?
De 4ST is ontwikkeld voor gebruik in de schoolpraktijk en vraagt geen specialistische opleiding. Een vakleerkracht bewegingsonderwijs of groepsleerkracht kan de test zelfstandig afnemen in de les, ook bij een hele klas tegelijk. De intern begeleider of remedial teacher kan de uitkomsten gebruiken als basis voor gerichte ondersteuning en gesprekken met ouders of externe partijen.
Ook professionals buiten de school, zoals een kinderfysiotherapeut, kunnen met de 4ST werken. Zij gebruiken de resultaten om hun begeleiding te onderbouwen en de voortgang van een kind te volgen, in aansluiting op wat de school al heeft gemeten.
Interessante verbanden
Kinderen die laag scoren op grove motoriek, scoren vaak ook lager op het sport- en beweeggedrag (ze bewegen minder, omdat bewegen minder goed gaat). Daarnaast is er regelmatig een verband met beweegangsten: wie motorisch onzeker is, ontwikkelt vaker angst in beweegsituaties. Gecombineerd met biometriegegevens kun je ook zien of er een relatie is tussen motorische achterstanden en overgewicht.
Doe jij mee?
Samen geven we elk kind de beste start
Probeer het zelf
Maak een gratis proefaccount aan en ervaar wat Stimuliz voor jou kan betekenen. Je bent binnen enkele minuten aan de slag en ziet direct hoe het werkt.
Stel je vraag
Heb je een vraag of wil je meer weten? Of wil je eens sparren over jouw situatie? We denken graag met je mee.
Tom Haarings
"Eindelijk een instrument dat ik in één les kan inzetten en dat me meteen vertelt waar ik op moet letten. Dat geeft me tijd terug die ik aan de kinderen kan besteden."
~ Vakleerkracht bewegingsonderwijs